Argan Olie

Arganboom

De Argania Spinosa is een boom met oudtestamentische allure. De arganboom is zeer goed aangepast aan de droogte en de moeilijke klimatologische omstandigheden van zuid-west Marokko. De boom groeit in semi-woestijngrond en hij kan met zijn diepe wortelsysteem helpen om bodemerosie tegen te gaan. De arganboom heeft iets weg van een veel te groot uitgevallen bonsaiboompje. Ooit bedekte de arganboom Noord-Afrika, maar nu is hij een bedreigde boomsoort volgens UNESCO die alleen nog maar voorkomt in het zuid-westen van Marokko en een deel van Algerije. Er bestaan nog maar 20.000 arganbomen die zich teweerstellen tegen de oprukkende woestijn. De lokale bevolking is arm, maar omdat ze de waarde van de boom onderkennen wordt hij door hen beschermd. Arganolie is daarmee een zeer zeldzame plantaardige olie geworden.

Geschiedenis

De Feniciërs waren zich al in 1219 bewust van de werkzame bestanddelen van arganolie. De Egyptische arts Ibn Al Baythar heeft in die tijd al een wetenschappelijk artikel geschreven over de wijze van productie en de werking van de arganolie. De Berberstammen, die sinds mensenheugenis arganolie produceren, noemen de arganboom niet voor niets de “Boom der schoonheid”.

Arganolie is plantaardige olie die wordt gewonnen uit pitten van vruchten die aan de arganboom, Argania Spinosa, groeien.

De vruchten van de arganboom zijn groen en zijn te vergelijken met olijven. Verschil met de olijf is dat de arganvruchten groter en ronder zijn. Zodra de vrucht rijp is wordt hij geel. Ongeveer een kwart van deze vrucht bestaat uit vruchtvlees, wat overigens niet eetbaar is voor de mens. De vrucht bevat een harde noot. De pitten waaruit de olie wordt gewonnen bevinden zich weer binnen in deze noot. De argannoot bevat maximaal drie amandelvormig pitten. Om deze noten te breken is veel kracht vereist.

Arganolie is zeldzaam en wordt gebruikt voor consumptie en medische doeleinden. Vanwege het zeldzame karakter en de handmatige oogsten en productie is arganolie zeer prijzig. Prijzen boven de € 50,- per liter zijn geen uitzondering. Het heeft daarom de bijnaam vloeibaar Marokkaans goud.

Winning van arganolie

Traditionele methode

Al eeuwen worden door de Berbers de onverteerde noten verzameld uit de uitwerpselen van de geiten die in de arganbomen klimmen om de vruchten te eten. De noten worden gemalen en geperst om een notenolie te maken.

Bij de coöperatie in Tiout zitten Berbervrouwen op de grond met ruwe rechthoekige stenen tussen hun knieën en ze kraken de noten met ronde stenen. Elke gladde noot bevat een tot drie pitten, die eruit zien als gepelde amandelen, ze bevatten veel olie. De pitten worden verwijderd en voorzichtig geroosterd. Dit roosteren is verantwoordelijk voor de typische notengeur. Het duurt een aantal dagen en er is ongeveer 32 kilogram vruchten - de opbrengst van één boom per seizoen - nodig voor het maken van een liter olie.

Persen

Tegenwoordig steeds belangrijker voor olie voor de verkoop, omdat de houdbaarheid van de olie 12-18 maanden is en de extractie veel sneller gaat. Bij gebruik van een mechanische pers is mengen van gemalen noten en water onnodig, het meel kan direct worden geperst. Alle andere processtappen blijven hetzelfde. De olie wordt verkregen met een rendement van 43% (op basis van de noot) en slechts twee uur zijn nodig om een goede kwaliteit houdbare olie te maken.

Oplosmiddel-extractie

Voor industrieel gebruik en voor laboratorium doeleinden kan arganolie worden geëxtraheerd uit de noten met een vetoplosmiddel. Na verdamping van het oplosmiddel in een of twee cyclussen kan een olierendement van 50 tot 55% worden gehaald. Via deze extractiemethode wordt een olie verkregen met slechtere smaakeigenschappen in vergelijking tot de traditionele methode en persen. Deze vorm van extractie wordt dan ook alleen gebruikt voor cosmeticatoepassingen.

Voor meer informatie over specifiek Marokkaanse producten verwijzen we graag naar onder andere de website van www.marokkaanse.com en www.marokko.startpagina.nl